Szkoła pracy cz. 7

Gdyby trzymać się z całą konsekwencją zasad powyższych, to wiedza teoretyczna byłaby udzielana tylko o tyle, o ile stoi w bezpośrednim związku z wymienionymi pracami i ułatwia ich wykonanie. Ale takie bezwzględne trzymanie się zasady byłoby, w warunkach obecnych, rzeczą niemożliwą. Jak w każdym zagadnieniu praktycznym, tak i tutaj musi być zawarty rozsądny kompromis pomiędzy […]

Szkoła pracy cz. 6

Dziecko z biegiem czasu poznaje coraz lepiej otaczający świat, ale ten proces poznawczy jest czymś powtórnym, czymś tylko pomocniczym. Zasadniczą linię rozwoju stanowi raczej stopniowe opanowywanie środowiska, a mianowicie dziecko coraz lepiej uczy się obracać na swą korzyść czynniki sprzyjające i bronić się przed niesprzyjającymi, a także coraz dobitniej wyraża swe myśli, fantazje i pragnienia […]

Szkoła pracy cz. 5

Tak np. sześcioletniego chłopca interesuje wielce koń, ponieważ w wyobraźni jeździ on często konno, natomiast nie interesuje go wcale krowa, gdyż w zajęciach jego ten poczciwy czworonóg nie odgrywa żadnej roli. Interesuje go szabla, gdyż w wyobraźni toczy on srogie wojny, a nie interesują użyteczne grabie. Najulubieńszą książką wśród dzieci, a zwłaszcza wśród chłopców, jest […]

Szkoła pracy cz. 4

Ewolucja ta daje się także uzasadnić z punktu widzenia pedagogicznego. Fizyczna i umysłowa organizacja człowieka powstała w walce o byt. Umysł ludzki rozwinął się, gdyż był on użyteczny do pokonywania przeszkód, do ujarzmienia natury, gdyż nadawał on celowy kierunek działalności człowieka. Posiadamy go więc po to, aby posługiwać się nim w naszych cz3mnościach, w pracą […]

Szkoła pracy cz. 3

Szkoła średnia, tak zw. „ogólnokształcąca”, chlubi się tym, że przygotowuje nie do pewnych określonych zawodów, lecz dba jedynie o wszechstronny, harmonijny rozwój umysłowy swych pupilów. Pogląd ten polega jednak na złudzeniu. Gimnazjum klasyczne, bo o nie głównie chodzi, nie jest wcale szkołą ogólnokształcącą. Kształci ono nieźle przyszłych biuralistów, pracowników, liteiatów, i tych uczonych, którzy przeważnie […]

Szkoła pracy cz. 2

Ten ideał dotychczasowy ustępuje coraz bardziej miejsca ideałowi nowemu, ideałowi szkoły przyszłości, a nowym ideałem wychowawczym jest dzielny pracownik t. j. człowiek, posiadający zamiłowanie do pracy i umiejący pracować. Obecna szkoła wychowuje, lub pragnie wychowywać ludzi myśli, szkoła przyszła będzie wychowywała ludzi czynu. Przyczyn takiej ewolucji szukać należy w różnych procesach rozwojowych, odbywających się w […]

Szkoła pracy cz. 1

W czasach obecnych odbywa się we wszystkich krajach kultury europejskiej w dziedzinie szkolnictwa ważna ewolucja, od której można oczekiwać całkowitego przekształcenia szkoły i metod wychowania. Ewolucję tę scharakteryzujemy krótko i jasno, mówiąc, że polega ona na zmianie ideału wychowawczego. Każda szkoła, posiada pewien ideał wychowawczy. Ucieleśnieniem tego ideału byłby człowiek, posiadający pewne określone właściwości umysłowe, […]

Praca niewolnicza i wolna cz. 15

W tym właśnie tkwią przyczyny naszej słabości, stąd pochodziły niepowodzenia, których nam los nie szczędził, stąd pochodziło, że nie mieliśmy sił do odparcia ciosów, które nam wymierzali nasi wrogowie. Podniesienie produkcyjności to niezbędny i zasadniczy warunek odmiany losu. Ta prawda powinna przyświecać wszelkim zamiarom naszym; podniesienie produkcyjności powinno być najpierwszym celem usiłowań naszych zarówno zbiorowych […]

Praca niewolnicza i wolna cz. 14

Od owych czasów zmieniło się wiele na lepsze; częściej, niż dawniej, spotyka się ludzi, pracujących z zamiłowaniem, i wzrosła prawdopodobnie znacznie produkcyjność przeciętna. Ale inne narody europejskie poczyniły także pod tymi względami duże postępy, zapewne większe. Skutkiem tego nie tylko nie zrównaliśmy się z sąsiadami, lecz jeszcze bardziej pozostaliśmy w tyle, i niestety różne oznaki […]

Praca niewolnicza i wolna cz. 13

Zamiłowanie pracy wywiera największy wpływ na produkcyjność i jest najpotężniejszym czynnikiem rozwoju społeczeństw. Kraje zachodnie zawdzięczają swą niesłychaną potęgę głównie rozpowszechnieniu się tej cnoty wśród ludności. Ogół ludzi pracuje tam z zamiłowaniem, i ten sam charakterystyczny rzuca się tam w oczy każdemu obserwatorowi, który przybył z innych stron i posiada odrobinę spostrzegawczości. Spostrzeże on, że […]