Praca niewolnicza i wolna cz. 5

Stał się on niedostępnym dopiero od czasu, gdy Anglicy zdołali zbudować i utrzymać flotę wojenną potężniejszą od floty każdego przypuszczalnego wroga. Położenie to również nie sprzyja szczególnie rozwojowi żeglugi i handlu, a przynajmniej nikt by tego nie twierdził w wieku czternastym lub piętnastym, kiedy okręty były drobne i słabe, a sposoby orientowania się na morzu zupełnie pierwotne. Wówczas żegluga na burzliwych i niegościnnych morzach angielskich była przedsięwzięciem wielce niebezpiecznym, a zatem wyspiarskie położenie Anglii było raczej przeszkodą.

niż czynnikiem dodatnim rozwoju. Aby warunki zmieniły się na lepsze, trzeba b3do udoskonalić budownictwo okrętowe i sztukę żeglarską, zbadać otaczające morza i opracować dokładne mapy morskie, zbudować porty, urządzić latarnie morskie i t. d. Wszystko to wymagało ogromnego nakładu pracy, któremu mógł podołać tylko naród o wielkiej produkcyjności.

Podobnie rzecz się ma i z węglem kamiennym. W wieku siedemnastym lub nawet osiemnastym złoża tego minerału nie były więcej warte od nadbrzeżnych ławic piasku i znowu tylko dzięki olbrzymiej pracy, wykonanej przeważnie przez anglików, węgiel stał się istotnym bogactwem, istotnym czynnikiem dobrobytu.

 

Comments

  1. By Reklama